Abstract
This article proposes a reading of Aristotle as the antecedent from which the capacity to express the just [to dikaion] and the unjust [to adikon] marks the threshold where political experience intertwines with the ethical and juridical dimensions. Through three layers of analysis – just-justice in the ethical field, just-adjusted in the judicative-normative sphere, and just-rightness in the political domain – it seeks to demonstrate how Aristotelian practical philosophy articulates prudence [phronesis], equity [epieikeia], and artisanal skill [kheirotekhne] in the configuration of a justice that harmonizes the ethical, juridical, and political spheres, with the just as proportional, mediational, and equitable rightness as its gravitational center.
References
AMARAL, António. “A realização discursiva do vivente político por natureza na filosofia prática de Aristóteles”. In PRAKTON. Discursividades da acção em Aristóteles. Covilhã: LabCom.IFP, 2019, 94-160.
ANGIER, Thomas. Aristotle’s Ethics and the Crafts: A Critique. Toronto: T-Space at The University of Toronto Libraries, 2009.
ANTONAKOPOULOS, Antonis. “La théorie du droit chez Aristote”. Revue Hellénique de Droit International 29 (1976): 173-192.
ARISTOTELIS Opera, I-II: Aristotelis graece, ed. Immanuel BEKKER; III: Aristotelis Latine, ed. Denis LAMBIN; IV: Scholia in Aristotelem, ed. Christian A. BRANDIS; V: Aristotelis qui ferabantur librorum fragmenta, ed. Valentin ROSE; Scholia in Aristotelem, ed. Hermann USENER; Index Aristotelicum, ed. Hermann BONITZ, Berlin: Königlichen Preussischen Akademie der Wissenschaften, 1831-70 [= Editio altera addendis instruxit, fragmentorum collectionem retractavit, Olof GIGON, Berlin: De Gruyter, vols. I-II, l959; IV-V, l960; III: Librorum Deperditorum Fragmenta, l987]
AUBENQUE, Pierre. La prudence chez Aristote. Paris: PUF, 1997.
AUBENQUE, Pierre. “La loi selon Aristote”. Archives de Philosophie du Droit 25 (1980): 147-157.
BALABAN, Oded. “Praxis and poiesis in Aristotle’s practical philosophy”. The Journal of Value Inquiry 24, n. 3 (1990): 185-198.
BROADIE, Sarah. “Nature and craft in Aristotelian teleology”. In Biologie, logique et métaphysique chez Aristote. Paris: Éditions du CNRS, 1990, 389-405.
BROADIE, Sarah. “Nature, craft and phronesis in Aristotle”. Philosophical Topics 15, n. 2 (1987): 35-50.
CACHIA, Jean. Éthique à Nicomaque, Livre V (1-10): la justice. Aristote. Paris: Ellipses, 1998.
CAMBIANO, Giuseppe. “La tekhne dans l’Éthique à Nicomaque”. In L’excellence de la vie. Paris: Vrin, 2002, 161-177.
COULOUBARITSIS, Lambros. “La signification philosophique de la poiesis aristotélicienne”. Diotima 9 (1981): 94-100.
DESPOTOPOULOS, Constantin. “Les concepts de juste et de justice selon Aristote”. Archives de Philosophie du Droit 14 (1969): 283-308.
DESPOTOPOULOS, Constantin. “Le raisonnement juridique d’après Aristote”. Archives de Philosophie du Droit 17 (1972): 89-97.
DETIENNE, Marcel; VERNANT, Jean-Pierre. Les ruses de l’intelligence. La mètis des grecs. Paris: Flammarion, 2002.
DRAGO, Giovanni. La giustizia e le giustizie. Letture del libro quinto dell’"Etica a Nicomaco". Milano: Marzorati, 1963.
FERREIRA, José Ribeiro. “Ética da justiça e do trabalho em Hesíodo”. Máthesis 13 (2004): 199-207.
GIULIANI, Alessandro. La definizione aristotelica della giustizia. Metodo dialettico e analisi del linguaggio normativo. Perugia: Università degli Studi, 1985.
HANNA, Marta. “La doctrina de la equidad en Aristóteles”. Sapientia 56, n. 210 (2001): 379-396.
HESIODUS, Opera et Dies, in HESIODI: Theogonia, Opera et Dies, Scutum, Fragmenta Selecta, ed. R. Merkelbach – M. L. West, Oxford: Oxford University Press, 1970
HOMER. The Iliad. A Commentary, I-II, ed. Geoffrey KIRK, Cambridge: Cambridge University Press, 2000
KATAYAMA, Errol. Aristotle on artifacts. A metaphysical puzzle. Albany: SUNY Press, 1999.
KAUFMANN, Arthur. Filosofia do Direito. Trad. António Cortês. Lisboa: Calouste Gulbenkian, 2004.
LABARRIÈRE, Jean-Louis. “Aristote: Vers une poétique de la politique?”. Philosophie 11 (1986): 25-46.
LEÃO, Delfim. Sólon. Ética e Política. Lisboa: FCG, 2001.
LEBEDEV, Andreas. “Pater – Demiourgos – Basileus”. In Balcano-Balto-Slavica. Symposium on Textual Structure. Moscow: Institute of Slavic and Balkan Studies, 1979, 24-29.
LUCAS, John. “The Lesbian Rule”. Philosophy 30 (1955): 195-213.
MALTEZ, José A. Princípios de Ciência Política. Introdução à Teoria Política. Lisboa: ISCSP, 1996.
MARTIN de VILLODRES, Isabel. Las notas de lo jurídico en el pensamiento aristotélico. Madrid: Piramide, 1999.
McINERNY, Ralph. “La importancia de la Poética para entender la Ética aristotélica”. Anuario Filosófico 20, n. 2 (1987): 85-94.
MORAUX, Paul. À la recherche de l’Aristote perdu. Le dialogue sur la justice. Louvain: Publications Universitaires de Louvain, 1957.
NAGY, Gregory. “Theognis and Megara: A Poet’s Vision of His City”. In Theognis of Megara. Poetry and the Polis. Baltimore/London: Johns Hopkins University Press, 1985, 22-81.
Platonis Opera, I-V vols., ed. John BURNET, Scriptorum Classicorum Bibliotheca Oxoniensis, Oxford: Oxford University Press, 1900-1907; reimpr. 1961-65
RICOEUR, Paul. O justo ou a essência da justiça. trad. Vasco Casimiro. Lisboa: Instituto Piaget, 1997.
ROESSLER, Marie-Christine. “Nature artifex. Le sens de l’analogie nature-technique chez Aristote”. La nature. Thèmes philosophiques. Thèmes de l’actualité. Actes du XXVe Congrès de l’Association des Sociétés de Philosophie de langue française, Lausanne 25-28 Août 1994, dir. Daniel SCHULTHESS in Cahiers de la Revue de Théologie et Philosophie, 18, Lausanne: Revue de Théologie et Philosophie, 1996, 411-415
SANCTI THOMAE DE AQUINO Opera omnia iussu Leonis XIII P. M. edita, t. 47: Commentaria in Aristotelem. Sententia libri Ethicorum, ed. René-Antoine GAUTHIER, Ad Sanctae Sabinae, Romae, 1969
SOLON, Eunomia, frgm. 3, 1-29 in Poetarum elegiacorum Graecorum testimonia et fragmenta, vol. I (2nd ed.), eds. Bruno Gentili – Carlo Prato, Leipzig: BSB, 1988
THEOGNIS, Elegia I, 43-52, in The elegies of Theognis and other elegies included in the Theognidean sylloge, ed. Thomas Hudson-Williams, G. Bell & sons ltd., 1910
TORDESILLAS, Alonso. “Équité et kaironomie”. In Ontologie et dialogue. Mélanges en hommage à Pierre Aubenque. Paris: PUF, 2000, 149-169.
Von LEYDEN, Wolfgang. Aristotle on Equality and Justice. His Political Argument. London: Macmillan, 1985.
WALL, John. “Phronesis as Poetic: Moral Creativity in Contemporary Aristotelianism. Review of Metaphysics 59, n. 2 (1995): 313-331.
WALL, John. “Phronesis, Poetics and Moral Creativity”. Ethical Theory and Moral Practice 6, n. 2 (2003): 317-341.
WALLACE, James. “Ethics and the Craft Analogy”. In Midwest Studies in Philosophy XIII. Notre Dame: University of Notre Dame Press, 1988, 222-232.
ZINGANO, Marco. “Particularismo e universalismo na ética aristotélica”. In Estudos de Ética Antiga. São Paulo: Discurso Editorial, 2007.
ZINGANO, Marco. “Notas sobre a deliberação em Aristóteles”. In Estudos de Ética Antiga. São Paulo: Discurso Editorial, 2007, 213-214.

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Copyright (c) 2026 Journal of Teleological Science